Avcılar’da odunlu soba tamiri ve kuzine onarımı

İlk Soğuk Akşamın Sobası

Hava bir akşam birden soğur, balkondaki sobayı içeri alırsınız, kuru odunu dizip ilk ateşi yakarsınız; birkaç dakika sonra kapının kenarından odaya ince bir duman şeridi sızmaya başlar. Tanıdık bir sahne. Aylarca susan sobanın ilk gün çıkardığı huy budur ve çoğu sobalı evin odunlu soba tamiri hikâyesi tam bu akşamdan sonra başlar. Fitilden klapeye, ızgaradan cama ve boru ekine kadar sobanın yıpranan parçalarına dükkânda bakıyoruz; kuzineler de bu işin içinde.

Neden hep ilk günde? Çünkü soba yaz boyunca boş durmaz, nemle uğraşır. Kapalı bir balkonda ya da rutubetli bir odada beklerken gövdenin alt kısmı pasa yatar, menteşe piminde kuru bir paslanma başlar, boru ek yerlerinde nem izi birikir. İlk ısıda metal genleşir, kapı bir miktar yamulur, ezilmiş ve sertleşmiş fitil de kapıyı doğru dürüst tutamaz. Bunların hiçbiri gürültü çıkarmaz. Sessizce birikir, soba yanınca kendini gösterir.

İyi haber şu ki bu yıpranmaların çoğu soğuk gelmeden fark edilir. Sobayı bir kez soğukken açıp bakmanız yeter.

Odunlu soba tamiri adı altında tezgâha gelen işlerin dökümü kısa: kapıda menteşe ve kilit dilinin ayarı, fitilin yenilenmesi, camlı modellerde camın ve tutucuların kontrolü, ızgara ile kül çekmecesinin onarımı, hava ayar klapesinin serbest bırakılması, boru ve dirsek eklerine bakılması, kuzinede fırın kapağı ile ocak halkaları, gövdedeki pas, delik ve çatlak için onarım değerlendirmesi. Bir de sezon öncesi genel kontrol. Baca, soba kurulumu ve evde yapılan işler bu listede yok.

Sobanın yanına biz gitmiyoruz, soba dükkâna geliyor. Çoğu zaman tamamı bile gerekmez, kapı ya da ızgara yeter. Dükkân Avcılar’ın Yeşilkent mahallesinde, Ahmet Arif Caddesi No:94’te. Fotoğraf önce gelir. Yazışmada ilk sorduklarımız bellidir: ne yakıyorsunuz, sorun ne zaman ortaya çıkıyor, ateş yanarken mi sönüyor yoksa daha yakmadan mı belli oluyor? Bu üç cevap çoğu zaman arızanın yönünü gösterir. Döne Bisiklet’te soba işleri çoğunlukla sobanın WhatsApp’a düşen birkaç karesiyle başlar.

Sobayı Ne Zaman Getirmeli?

En rahat zaman, kışın bittiği haftadır. Soba hâlâ gözünüzün önünde, bütün huyları taze. Hangi kapı zor kapandı, hangi akşam duman verdi, ateş nerede sönüp gitti, hepsini hatırlarsınız. Odunlu soba tamirine bu notlarla gelir, işi yazın acele etmeden yaptırırsınız. Sıradaki rahat dönem eylüldür; sonbaharın ilk haftalarında soba henüz yanmamıştır, soğuk da acele ettirmez.

En kötü zaman ise ilk büyük soğuk haftası. Herkes aynı hafta içinde aynı şeyi hatırlar, bir parça aramak ya da bir işi bitirmek normalden uzun sürebilir, siz de evde üşüyerek beklersiniz. Üstelik fitil gibi yapıştırılan parçalarda acele işe yaramaz: ısıya dayanıklı yapıştırıcı, ambalajında yazan süre dolmadan yakılmaz.

Havanın nemi de hesaba girer. Isıya dayanıklı yapıştırıcılar kuru ve ılık günlerde daha rahat tutar; rutubetli, serin bir balkonda aynı iş daha uzun bekler. Fitil, ızgara ya da boru bağlantısı gibi işleri bu yüzden yaz aylarına bırakmak mantıklıdır. Temmuzda kimse soba düşünmez, iş de telaşsız yürür: parça yerine oturur, yapıştırıcı kendi süresini rahatça tamamlar, siz de ilk soğukta sobayı hazır bulursunuz.

Peki soba kışın ortasında bozulursa? Önce yakmayı bırakın. Ateşin sönmesini, sobanın tamamen soğumasını bekleyin; sıcak sobaya dokunmak da sökmeye kalkmak da yanıkla biter. Soğuyunca fotoğrafını çekin, sonra bize yazın. Sorun bazen yalnızca tek bir parçadır ve o parçayı getirmeniz yeter.

Sezon bitince sobanın içindeki külü atın; ıslak kül metalde pas yapar. Boruları sökün, kuru bir köşede saklayın. Kapıyı aralık bırakmak sobanın içindeki havayı tazeler. Plastik örtüyle sarmayın, nem içeride kalır.

Sezon başında deneme yakışını soğuk bir gecede değil, havanın ılık olduğu bir öğleden sonra yapın. Pencere aralık, ateş küçük, siz sobanın başında. Boru ek yerlerinde duman izi var mı, kapının kenarından ateş ışığı sızıyor mu, ızgara ısındıkça eğiliyor mu, hepsini o yarım saatte görürsünüz. Bir şey görürseniz ateşi söndürün, sobayı soğutun, fotoğraf çekin.

Gövdeden Boruya: Bir Sobanın Anatomisi

Odunlu soba tamirinde ilk soru, karşınızda sacın mı dökümün mü olduğudur, çünkü ikisi farklı yerlerden yorulur. Sac gövde hafiftir, çabuk ısınır, çabuk soğur; köşe birleşimleri ve kaynak dikişleri önce yorulur. Dikiş boyunca is ve kurum izi çıkıyorsa gövde nefes alıyor demektir. Döküm ağırdır, ısıyı uzun süre tutar. Çatlağı genellikle kapı çerçevesinin köşelerinde, ocak halkalarının oturduğu kenarlarda ve ızgaranın taşıyıcı ayaklarında ararız. Soğuk sobada parmak boğumunuzla gövdeye hafifçe vurun: sağlam döküm çınlar, çatlak olan tok ve mat ses verir.

İçeride ateşin oturduğu yuva ızgaradır, altında kül çekmecesi, ön tarafta ise hava ayarı bulunur. Burada işler sık sık karışır, çünkü klape denince iki ayrı parçadan söz edilir: sobanın ön yüzündeki hava ayar kapağı ve borunun içinde duran klape. Birincisi ateşin ne kadar hızlı yanacağını, ikincisi dumanın ne kadar rahat çıkacağını belirler. Biri sıkışınca öbürüyle idare etmeye çalışırsanız ateşi yönetemez olursunuz.

Boru, dumanı bacaya taşıyan kısımdır ve ince sactan yapılır. Eklerde daralan uç sobaya bakacak şekilde geçirilir ki akan katran dışarıya değil içeriye aksın. Dirsek sayısı arttıkça çekiş zayıflar. Ev tipi sobalarda boru çapı çoğunlukla 110 ile 150 milimetre arasında değişir; sobayı yenilerken ya da ikinci el bir soba alırken çıkış çapına bakmak bu yüzden şarttır.

Her yakışta metal ısınıp genleşir, söndüğünde büzülür. Bu gidiş geliş her kış kaynak dikişlerinde, menteşe pimlerinde ve cam çıtalarında hep aynı noktaya biner. Arızaların hep aynı yerlerde çıkması bundandır: kapı, fitil, ızgara, boru girişi.

Fitil, Cam ve Menteşe Üçlüsü

Kapı üç şeyle çalışır: menteşe, kilit dili ve fitil. Menteşe pimi aşınınca kapı alttan sarkar, alt kenarda ince bir aralık kalır ve ateş o aralıktan hava çeker. Kilit dili aşındığında kapı kapanmış gibi görünür ama ısıyla kendiliğinden aralanır. Çözüm bazen basit bir ayardır, bazen pimin ya da kilit parçasının değişmesi. Hangisi olduğunu sobanın başında anlarız.

Odunlu soba tamiri içinde fitil küçük görünür, etkisi büyüktür. İki biçimde karşımıza çıkar: yuvarlak ip ve yassı bant. Ölçüsü kapı çevresindeki kanala uymalı; fazla kalın olursa kapı kapanmaz, fazla ince olursa hava sızar. Yeni fitilden önce kanaldaki eski yapıştırıcı ve kurum kazınır. Bu iş atlanırsa yeni fitil birkaç yakışta yerinden çözülür.

Bir de şu klasik şikâyet var: kapı soğukken tıkır tıkır kapanır, ateş yanınca kapanmaz ya da kapanıp kendiliğinden aralanır. Sebep çoğu zaman çarpılmadır; ısınan kapıyla çerçeve aynı oranda genleşmez. Ayar payı yetmiyorsa menteşe tarafı ya da kilit dili yeniden ayarlanır, gerekirse kapı düzeltilir. Odunlu soba tamirinde kapı ayarı bu yüzden yalnızca soğuk sobaya bakılarak yapılmaz; kapının ısınınca ne yapacağı hesaba katılır.

Cam için ısıl şoka dayanacak şekilde üretilmiş malzeme gerekir. Pencere camı bu iş için yapılmamıştır, birkaç yakışta çatlar. Cam çatlağı kıl gibi başlar, ısı büyütür. Yeni bir cam takılırken tutucu vidalar sonuna kadar sıkılmaz; cam ısındıkça genleşir, ona biraz oynama payı bırakılır. Fazla sıkılmış cam ilk ateşte çatlayabilir.

Camlı kapıda bakılacak yer cam kenarıdır. Kenar boyunca yukarı doğru tırmanan ince is çizgileri, camın çevresinden gaz sızdığını anlatır. Çoğu zaman cam çıtasının altındaki conta ezilmiş ya da yerinden kaymıştır ve bazen yalnızca o conta değişir. Bunu anlamak için kapının sobadan çıkması, camın kenarına yakından bakılması gerekir.

Kuzinede Fırın ve Ocak Tarafı

Kuzine hem ısıtır hem pişirir; bu yüzden odunlu soba tamirinin ayrı bir kolu sayılır. Üstteki ocak halkaları zamanla ovalleşir, yerine tam oturmaz. Halka yerindeyken kenarından ateş ışığı ya da duman sızıyorsa artık oturmuyordur. Fırın kapağı kapanırken kenarlarından ısı kaçıyorsa yemek bir yanından yanar, öbür yanından çiğ kalır. Fırının tepsisi ve rafı eksikse kuzine yarım çalışır.

Kuzinede sıra aynıdır: önce fırın kapağının menteşesi ve fitili, sonra halkalar, sonra fırının içi. Fırın duvarlarının arkasından geçen duman yolları kurumla dolabilir; dışarıdan görünmez ama fırın bir türlü ısınmaz. Kuzineyi Avcılar’daki dükkâna getirmeden önce halkaları ve fırın tepsisini çıkarıp ayrı taşıyın. Kuzine ağırdır, parçaları tek elde taşımayın.

Kuzinelerde boru çıkışı üstte de olabilir, arkada da. Boruyu yeniden bağlayacaksanız çıkış yönünü ve çapını bir kâğıda yazın. Ocak plakasında kalan yağ ve yemek artığı yanık kokusu yapar; bu bir arıza değil, temizlik işidir ve plakayı kazımadan, sıcakken değil soğukken yapılır.

Karbonmonoksit Kokusuz Gelir

Soba yanarken çıkan gazın bacaya gitmesi şarttır. Gitmediği her dakika odaya karışan şey yalnızca duman değildir. Karbonmonoksit renksizdir, kokusuzdur, gözü yakmaz, boğazı yakmaz. İlk belirti çoğu zaman baş ağrısı, mide bulantısı, baş dönmesi ya da tuhaf bir uykululuktur. Uykululuk en sinsisidir; insan “biraz dinleneyim” der, sonra kalkmak zorlaşır.

Sobalı bir odada bu belirtilerden birini fark ederseniz sobayı bırakın, pencereleri ve kapıları açın, kendinizi ve evdekileri açık havaya çıkarın. Belirtiler geçmiyorsa 112’yi arayın. Sobayı yeniden yakmadan önce dumanın neden odaya döndüğünü bulun: baca mı çekmiyor, boru mu sızdırıyor, gövdede çatlak mı var? Bacaya baca ustası, sobaya ve boruya biz bakarız.

Yanan sobayla uyumayın. Yatmadan önce sobanın söndüğünden emin olun. Boru klapesini közler tamamen sönmeden kapatmayın; “ev ısınmış kalsın” diye kapanan klape, külün altındaki közü ağır ağır yakmaya devam ettirir ve çıkacak yer bulamayan gaz odaya döner. Küçük de olsa bir havalandırma payı bırakın, çünkü sıkı kapalı bir odada soba kendi havasını arar ve çekiş zayıflar.

Evde karbonmonoksit dedektörü varsa pilini her sezon başında deneyin. Yoksa yaşadığınız odaya bir tane koyun. Alarmın çalması, pencereyi açıp dışarı çıkmak için yeterli sebeptir; susturup devam etmek için değil.

Boru, Baca, Zemin ve Sobanın Sınırları

Odunlu soba tamirini bitirmek evdeki güvenliği tamamlamaz; zincirin öbür halkaları boru, baca ve zemindir. Boru ne kadar kısa ve düzgünse çekiş o kadar iyidir. Sobadan çıkan boru, bacaya varana kadar yukarı bakan hafif bir eğim taşımalı; aşağı sarkan her bölüm dumanın çökeceği bir çukur olur. Dirsek ancak gereken yerde durmalı. Boru duvardan ya da tavandan geçerken yanmaz bir koruyucu manşet kullanılır; çıplak boru boyayı kavurur, ahşabı zamanla tutuşturabilir.

Aynı bacaya iki ayrı ısıtıcı bağlamak çekişi böler, ikisi de kötü yanar. Baca her sezon başında baktırılır, yoğun kullanımda kış ortasında bir kez daha. Kurum ve katran tabakası bacayı daraltır; tutuşursa baca yangınına dönüşür. Bu temizliği ve kontrolü yapan ustalar vardır. Bizim tezgâhımızda bacaya değil, sobaya, boruya ve dirseğe bakılır.

Rüzgârlı havada duman odaya geri tepiyorsa baca başlığı, bacanın çatıdan yüksekliği ve komşu yapılar devreye girer. Bunlar evin dışında kalan, sobayla çözülemeyen sebeplerdir. Soba doğru çalışıyor, boru düzgün duruyor ama duman yine de dönüyorsa konu baca ustasına aittir.

Zemine gelince: parke ya da halının üstüne konan sobanın altına yanmaz bir altlık serilir, ön tarafta kıvılcım düşecek kadar geniş. Perde, koltuk, çamaşır askısı sobadan yaklaşık bir metre uzakta durmalı; üreticinin yazdığı bir mesafe varsa ona uyun. Evde çocuk ya da evcil hayvan varsa sobanın önüne bir koruma parmaklığı koyun. Kül sandığınızdan uzun süre sıcak kalır, bu yüzden çekmeceden aldığınız külü kapaklı metal bir kovaya koyup balkonun açık bir köşesinde bekletin. Plastik poşet ya da çöp kovası olmaz; içindeki köz saatler sonra kendini hatırlatabilir.

Sobanın arkasında ya da yan yüzünde küçük bir metal plaka varsa yakıt türü, güç ve model orada yazar. Plaka yoksa şaşırmayın, bazı eski sobalarda hiç olmaz; yine de ikinci el bir sobada plakanın bulunması işinizi kolaylaştırır. Yazı varsa okuyun: odun için üretilmiş bir sobada kömür yakmak ızgarayı ve iç yüzeyleri hızla yıpratır.

Gövdenin kızıl renge dönmesi, sobanın sınırının aşıldığı anlamına gelir. Fazla odun, tam açık hava ayarı ve sızdıran bir fitil birleşince soba kendi kapasitesinin üstünde yanar. Kızaran gövde pasa, çatlağa ve boyanın dökülmesine zemin hazırlar. Böyle bir sobada önce havayı kısın, nedenini sonra arayın.

Sobayı Yoran Alışkanlıklar

Her arıza sobanın suçu değildir. Odunlu soba tamirine konu olan yıpranmanın bir kısmı doğrudan kullanımdan gelir. Nemli odun, hataların başında yer alır. Yeni kesilmiş ya da yağmur yemiş odun zor tutuşur, ıslık çalar, ısıtmaz; geriye kurum ve katran bırakır. Kuru odun hafiftir, iki parçayı birbirine vurduğunuzda tok ses verir, uçlarında ince çatlaklar görürsünüz. Kışlık odunu yazdan alıp havadar bir yerde istiflemek sobayı da bacayı da yorgunluktan korur.

Çöp, plastik, boyalı ya da vernikli ahşap, yongalevha ve mobilya artıkları sobaya girmez. Yanarken çıkan duman zehirlidir; ızgarayı, camı ve boruyu da hızla kirletip aşındırır.

Soğuk sobayı ilk dakikada kızartmak da yaygın bir hata. Küçük bir ateşle başlayın, metal ısıya alışsın. Dökümde bu sabır çatlak riskini azaltır.

Fazla odun doldurmak da sobayı boğar. Hazneye sıkıştırılan odun havasız kalır, yarı yanar, kurum bırakır; sonra bir anda gaz yapıp gümbürtüyle tutuşabilir. Yarım dolu ve düzenli bir ateş hem daha temiz hem daha uzun yanar.

Kapı açık yakmak, bir başka klasik. Odun harlansın diye kapıyı aralamak ateşi büyütür ama kıvılcım ve kor dışarı sıçrar. Çocuk ya da evcil hayvan olan evde bu daha da tehlikelidir. Sobanın üstünde ya da önünde çamaşır kurutmak da aynı kefeye girer; kumaşın bir köşesi sarksa yeter.

Havayı sürekli kısık tutmak, kışlık odunu uzatmanın yolu sanılır. Oysa kısık yanan ateş tam yanamaz; geriye kurum ve katran kalır, boru çabuk kirlenir, cam kararır. Soba, doğru ayarda canlı bir ateşle çalıştığında temiz yanar.

Fitil sızdırırken sorunu odunla kapatmaya çalışmak bir başka hata. Kaçak hava ateşi besler ama yönetilemeyen bir ateş çıkarır; siz daha çok odun atarsınız, soba daha çok yıpranır, oda yine ısınmaz. Erken bakıldığında bir fitil işi olan şey, geciktikçe ızgaraya, kapıya ve cama yayılır.

Bir de “evdeki malzemeyle hallederim” alışkanlığı var. Fitil çevresine sıradan silikon sıkmak, camı pencere camıyla değiştirmek, pası boyayla örtmek, sıcak sobaya sprey boya sıkmak; hepsi sorunu kapatmış gibi görünür, bir sonraki ateşte ortaya çıkar. Isıya dayanıklı olmayan malzeme sobada yanar, kokar, bazen zehirli duman bırakır.

Bazen en makul yol, sobayı onarmak yerine başka bir sobaya bakmaktır. Gövdesi çökmüş ama kapısı, ızgarası, borusu sağlam bir soba için dükkândaki ikinci el sobalara göz atın; sayfası şu: Avcılar’da ikinci el odunlu soba alımı ve satışı.

Sobayı Getirmeden Önce

Yaygın hatalardan biri, sobayı bağlantıdan koparır koparmaz yola çıkarmak. Bekleyin; soba, boru ve kül tamamen soğusun. Boruların altına eski bir çarşaf ya da karton serin, çünkü ek yerlerinden kurum yere dökülür. Arabaya koyarken kapıyı ip ya da bantla kapalı tutun. Döküm kapı yolda sallanırsa menteşenin oturduğu kenar ezilir, camlı modelde cam da çatlar.

Soba ağırdır; döküm olanı tek başına kaldırılacak iş değildir. İki kişi, düz bir zemin, bir battaniye. Sorun kapıda, ızgarada ya da kül çekmecesindeyse yalnızca o parça bile iş görür; sobanın tamamını taşıyıp taşımayacağınıza fotoğrafa bakınca karar veririz.

Sobayı tezgâha aldığımızda bakış sırası bellidir: önce kapı ve fitil kanalı, sonra ızgara ile çekmece, ardından boru girişi ve gövde. Gördüklerimizi ve neyin onarılacağını size anlatırız; işe başlamadan önce hangi parçanın değişeceğini siz de öğrenmiş olursunuz.

WhatsApp’a atacağınız kareler, yola çıkmaya değip değmeyeceğini belirler. Odunlu soba tamiri için şunları çekmeniz işimizi çok kolaylaştırır:

• Sobanın karşıdan, tamamı görünen bir karesi
• Kapı açıkken içeriden, ızgara ve kül çekmecesiyle birlikte
• Sorunlu yerin yakın çekimi: çatlak, pas, aralık ya da kopuk parça
• Boru çıkışı ve ek yerleri
• Üzerinde plaka ya da etiket varsa yazılı olan bölüm

Dükkân her gün 10:00–21:00 arasında açık; adres Avcılar, Yeşilkent, Ahmet Arif Caddesi No:94. Haritaya ve tarife ihtiyacınız olursa İletişim ve yol tarifi sayfasına bakın. Fotoğrafları 0538 080 13 82 numarasına WhatsApp’tan gönderebilir, aynı numaradan telefonla da ulaşabilirsiniz. Yola çıkmadan yazışmak boşuna taşınan sobayı azaltır; Döne Bisiklet’te herkese bu yüzden aynı şeyi söylüyoruz.

Odunlu Soba Tamiriyle İlgili Sık Sorulanlar

Fitili evde kendim değiştirebilir miyim?

Soba soğukken ve kapıyı mümkünse menteşesinden çıkarıp yatırarak çalışırsanız değiştirebilirsiniz. Eski fitili ve altındaki yapıştırıcıyı kanaldan tamamen sıyırın, yenisini ısıya dayanıklı yapıştırıcıyla, uçları birbirine değecek biçimde yerleştirin. Yapıştırıcının kuruma süresini ambalajından okuyun; o süre dolmadan sobayı yakmayın. Kanal eğrilmişse ya da kapının çerçevesinde pas yemiş yerler varsa kapıyı Döne Bisiklet’e getirin, birlikte bakalım.

Cam çatladı ama duman sızdırmıyor, yakmaya devam edebilir miyim?

Hayır, camda taviz yok. Çatlak ısıyla büyür ve cam bir akşam uyarı vermeden dağılabilir. Sobayı yakmayın; cama ve tutucu çıtalara yakından birer fotoğraf çekip gönderin. Ne yapılabileceğine fotoğrafa bakarak birlikte karar veririz. Kırık parçaları soba soğukken, eldivenle toplayın.

Soba yanarken tıkırdıyor, çatırdıyor; bozuk mu?

Çoğu zaman değil. Metal ısındıkça genleşir, soğurken büzülür ve gövdeyle boru bu sırada hafif sesler çıkarır. Önemli olan sesin türü: düzenli ve hafif tıkırtı normaldir, kapıdan ya da bir plakadan gelen sert, tekrar eden bir vuruş parçanın oynadığını gösterir. Sesi kısa bir videoyla kaydedip Döne Bisiklet hattına gönderirseniz kulaktan anlamak kolaylaşır.

Soba eskisi gibi ısıtmıyor, sebebi ne olabilir?

Isıtmayan bir sobada dört şüpheli var. Fitil kaçırıyorsa soba kontrolsüz hava çeker ve ateş çabuk biter. Boruda ya da bacada kurum birikmişse duman rahat çıkamaz. Odun nemliyse ısı üretemez. Izgara çökmüşse odun düzgün hava almaz. Dördü de değilse gövdeye bakarız: incelmiş sac ya da çatlamış döküm tamirle yetinmeyebilir, o zaman dükkândaki ikinci el sobalara bakmak da bir seçenektir. Hangisi olduğunu fotoğraflardan ve sizin tarifinizden çıkarırız. Odunlu soba tamirine çoğu zaman bu yazışmayla başlıyoruz.

Boruları ve dirsekleri de getirmeli miyim?

Bağlantıdan şüpheniz varsa evet. Duman izi, ek yerinde kurum, paslı ya da ezik bölümler borunun durumunu gösterir. Boruları sobadan ayırırken içlerindeki kurum dökülmesin diye ağızlarını gazeteyle kapatıp poşete koyun. Hafif oldukları için taşımak zor değildir, ama sobayla birlikte gelmeleri bakmamızı kolaylaştırır.

Elektrikli ısıtıcım da bozuk, ona da bakıyor musunuz?

Evet, UFO tipi elektrikli sobalara da bakıyoruz. Ayrı bir sayfası var: Avcılar’da UFO soba tamiri ve elektrikli ısıtıcı bakımı. Isıtıcıyı Avcılar’daki dükkâna getirirsiniz; odunla ya da kömürle yanan sobayla elektrikli ısıtıcının arızaları birbirine hiç benzemediği için mesajınızda hangisinden söz ettiğinizi yazmanız yeter.